काठमाडाैं । पाकिस्तानको इस्लामाबादमा इरानसँग भएको शान्ति वार्ता असफल भएपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले साेमबारदेखि होर्मुज जलडमरूमध्यमा इरानी बन्दरगाहहरूमा नाकाबन्दी सुरु गर्ने आदेश दिएका छन्। नौसेनाको नाकाबन्दी एउटा युद्धसम्बन्धी कारबाही हाे, जसअन्तर्गत कुनै देशका बन्दरगाह वा तटीय क्षेत्रमा जहाजहरूको प्रवेश र बाहिरिने काम पूर्ण रूपमा रोकिन्छ। प्रवेश र निकास बन्द भएपछि त्यस देशबाट सामान बाहिर जान सक्दैन ।
साथै औषधि, खाना वा हतियार जस्ता आवश्यक सामग्री समुद्री मार्गबाट भित्रिन पनि पाउँदैनन्। यदि होर्मुज जलडमरूमध्य बन्द भयो भने सबै देशमा यसको नकारात्मक असर पर्ने निश्चित छ।जब कुनै शक्तिशाली देशले आफ्नो नौसेनाको प्रयोग गरेर अर्को देशका बन्दरगाहहरूलाई चारैतिरबाट घेराबन्दी गर्छ, जसले गर्दा त्यहाँ न त कुनै जहाज प्रवेश गर्न सक्छ, न त बाहिर निस्कन सक्छ, त्यसलाई नाकाबन्दी भनिन्छ। ‘समुद्री नाकाबन्दी’ लाई सबैभन्दा घातक रणनीतिमध्ये एक मानिन्छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आइतबार साँझ ७:३० बजेदेखि इरानविरुद्ध यही उपाय अपनाउने निर्णय गरेका छन्। यसको उद्देश्य विपक्षी देशको आर्थिक संरचनालाई कमजोर बनाउनु हो।
यो ‘अघोषित युद्ध’ जस्तै हो
होर्मुज जलडमरूमध्य विश्वको यस्तो ‘नाडी’ हो, जसलाई दबाउने बित्तिकै विश्वभर असर पर्छ। यो एक साँघुरो समुद्री मार्ग हो, जहाँबाट विश्वको करिब २० प्रतिशत कच्चा तेल ओसारपसार हुन्छ। ट्रम्पले यहाँ नाकाबन्दी गरेर इरानको तेल व्यापारलाई पूर्ण रूपमा रोक्ने प्रयास गरेका छन्।अन्तर्राष्ट्रिय कानुनअनुसार नाकाबन्दीलाई प्रायः युद्धको कार्यवाहीका रूपमा लिइन्छ। ट्रम्पले यसको लागि साँझ ७:३० बजेको समय निर्धारण गरेका छन्। अमेरिकी युद्धपोतहरू इरानी बन्दरगाह नजिक तैनाथ हुनेबित्तिकै त्यहाँबाट जाने प्रत्येक व्यापारिक जहाजलाई रोकिने वा मार्ग परिवर्तन गर्न बाध्य बनाइनेछ।
भारतले आफ्नो आवश्यकताको ठूलो हिस्सा खाडी देशहरूबाट आयात गर्छ। यदि होर्मुज जलडमरूमध्य बन्द भयो भने कच्चा तेलको आपूर्ति घट्नेछ। माग धेरै र आपूर्ति कम हुँदा भारतमा पेट्रोल र डिजेलको मूल्य आकाशिने सम्भावना छ। भारतबाट नै नेपालले पेट्रोल र डिजेलकाे आयात गर्ने हुँदा स्वभाविक नेपालकाे बजारमा समस्या बढ्नेछ । सभार सुत्र न्युज बाट
